नवी दिल्ली, ‘बाजार’ चित्रपटातील ‘दिखाई दिए यूं की बेखुद किया’, ‘एक नजर’ मधील ‘पत्ता पट्टा बुटा बुटा’ आणि ‘पाकीजा’मधील ‘ये धुआं कहाँ से उठा है’ या चित्रपटातील जीवन, रोमान्स आणि प्रेम हे कधीच नसावेत असे चित्र आहे.
बॉलीवूडने अविस्मरणीय बनवलेल्या कविता प्रत्यक्षात 300 वर्षांपूर्वी मीर तकी मीर, आग्राहून दिल्लीला स्थलांतरित झालेल्या मीर तकी मीरने लिहिल्या होत्या हे फार कमी लोकांना माहीत आहे, ज्याला मिर्झा गालिबनेही एका पिढीनंतर गौरवले होते.
मीरने दिल्लीच्या काल्पनिक तटबंदीच्या रस्त्यांवरून फिरल्यानंतर तीन शतकांनंतर त्याचे शब्द पुन्हा उमटले, कदाचित त्याच ठिकाणी त्याने आपले घर आणि संग्रहालय बनवले होते.
अनुवादक, कवी आणि अभ्यासक अनिसूर रहमान यांच्या “अत्यावश्यक मीर” या ताज्या पुस्तकाच्या प्रकाशन सोहळ्यात भटक्या कवीचा नुकताच सोहळा पार पडला. ठिकाण: चोर विचित्र, दिल्लीचे रेस्टॉरंट जे नुकतेच गजबजलेल्या, नयनरम्य जुन्या दिल्लीच्या काठावर असफ अली रोडवरील हॉटेल ब्रॉडवे येथे पुन्हा उघडले.
मीरच्या कवितेवर आणि शहराच्या सांस्कृतिक जडणघडणीतील त्याच्या चिरस्थायी प्रतिध्वनीवर चर्चा करून हा शुभारंभ झाला. अखेरीस, ते लखनौला गेले परंतु त्यांना नेहमी पश्चात्ताप झाला.
गालिबने मीरबद्दल असे लिहिले होते: “रेखता के तुम्ही उस्ताद नहीं हो गालिब, कहते हैं आगले जमाने में कोई मीर भी था.”
रहमानने दस्तंगोई कलेक्टिव्हच्या दारेन शाहिदी यांच्याशी संवाद साधताना त्यांच्या पुस्तकातून मीरच्या जीवनाचे काव्यात्मक चित्र काढण्यासाठी वाचले जे युगानुयुगे टिकून राहिलेल्या आणि आजही प्रासंगिक आहेत, विशेषत: धर्मनिरपेक्षतेचा उत्सव करणाऱ्या त्यांच्या रचना.
प्रेक्षकांमध्ये गीतकार जावेद अख्तर आणि ज्येष्ठ अभिनेते शर्मिला टागोर आणि शबाना आझमी होते.
गायिका युसरा नक्वी यांनी मीरच्या ‘नझम’ आणि ‘गझल’चे सादरीकरण केले. गायक इंदर ठाकूरच्या जुन्या हिंदी चित्रपटातील गाण्यांनी या आठवणीत भर पडली.
रहमानचे पुस्तक हा एक प्रकारचा संग्रह आहे ज्यामध्ये मीरच्या 200 सर्वोत्कृष्ट श्लोक सादर केले आहेत, जे त्यांनी काळजीपूर्वक निवडले आहेत आणि अनुवादित केले आहेत आणि आधुनिक वाचकांना संदर्भाचे कौतुक करण्यास मदत करण्यासाठी गंभीर भाष्य प्रदान केले आहे.
“क्या है रोता है रहे-ए-दुर-इश्क में; आगे, आगे किया होता है”; “आता जात आहोत पण आतापासून, देवाने आणले तर पुन्हा भेटू”; “आता मी प्रेमाच्या सुरुवातीला आहे, आता मी हे अन्न खात आहे”; “दिल्ली जो एक शहर था आलम मैंतिखाब, रहेते मुंताखाब ही जहां रोजगार के”.
हे आणि इतर अनेक श्लोक, चित्रपटांमध्ये लोकप्रिय झालेल्या दोहेच्या पलीकडे जाऊन, मीरच्या ओव्याचा भाग आहेत. रहमानच्या पुस्तकाचा उद्देश मीरला ज्यांनी वाचला नाही त्यांच्यासाठी जिवंत करणे हा आहे.
कविता आणि गाणे चोर विचित्रच्या थीमशी सुसंगतपणे जुळले. साखळी रेस्टॉरंटला दिल्लीसाठी संस्कृती आणि हेरिटेज सलूनमध्ये बनविण्यावर आपले लक्ष केंद्रित करत आहे जिथे संरक्षक अन्न, साहित्य, संस्कृती आणि संगीत याविषयी संभाषणांचा आनंद घेऊ शकतात.
“चोर बिझारेला 35 वर्षे पूर्ण होत असताना, आम्ही जाणीवपूर्वक याला दिल्लीच्या संस्कृती आणि हेरिटेज सलूनमध्ये आकार देत आहोत – जे अन्न, कल्पना, वारसा आणि शेअर केलेल्या आठवणी एकत्र आणते,” असे रेस्टॉरंट चालवणाऱ्या ओल्ड वर्ल्ड हॉस्पिटॅलिटीचे संस्थापक अध्यक्ष रोहित खट्टर म्हणाले.
“या व्हिजनचा एक भाग म्हणून, चोर बिझारे दर शुक्रवारी सांस्कृतिक संभाषण आयोजित करेल आणि दर रविवारी सकाळी हेरिटेज वॉक, शहरातील एक दोलायमान सांस्कृतिक संबोधन म्हणून त्याच्या भूमिकेला बळकटी देईल. हॉटेल ब्रॉडवेच्या 70 वर्षांच्या समारंभातही हा उत्सव अलिवा कलेक्शनचा भाग म्हणून पुन्हा सुरू होत आहे.”
या रेस्टॉरंटने सर्वप्रथम ‘चोर बिझारेज मेमरी लेन्स’, म्हणजेच 90 च्या दशकात दिल्लीतील हेरिटेज वॉक सुरू केले होते, जे पुनरुज्जीवित झाले आहे. हे दर रविवारी सकाळी 10 वाजता चोर विचित्र पासून सुरू होतील, लोकांना तटबंदीच्या शहरातून किंवा दर्या गंजच्या किताब बाजारातून घेऊन जातील आणि इतर अनेक विसरलेल्या गल्ल्यांचा शोध घ्या.
हा लेख मजकूरात बदल न करता स्वयंचलित न्यूज एजन्सी फीडमधून व्युत्पन्न करण्यात आला आहे.
