शहराच्या भूतकाळाची चौदाव्या शतकातील ही आठवण पाहण्यासाठी जगभरातून लोक येतात. सम्राट फिरोजशाह तुघलकाची कबर दिल्लीच्या महान स्मारकांपैकी एक आहे.
शौर्यासाठी हे स्मारक कधीच गंतव्यस्थान राहिले नाही. खरं तर तो त्याच्या दैनंदिन जीवनाचा लेख आहे जितका त्याच्या ड्रॉईंग रूममधला वॉलपेपर. जन्माच्या अपघाताने, तो शहरातील सर्वात भाग्यवान रहिवाशांपैकी एक आहे. 11 वर्षांपूर्वी, त्याचा जन्म एका कुटुंबात झाला होता जो दिल्लीच्या पर्यटकांच्या मोठ्या हौज खास गावात पिढ्यानपिढ्या वास्तव्यास आहे, ज्या घरात थेट स्मारक दिसतो. तो घर त्याच्या आजी-आजोबांसोबत सामायिक करतो आणि “मम्मा आणि पापा,” तसेच एक कुत्रा जो संशयास्पद अभ्यागतांमध्ये केस वाढवण्याची भीती निर्माण करू शकतो.
स्मारकाच्या घुमटासाठी हा शब्द वापरून तो म्हणतो, “मी दररोज हिरवळीवर खेळायला गुंबडला जातो. आज संध्याकाळी तो ज्या सोफ्यावर बसला आहे त्याच्या समोर एका दूरच्या जगाच्या भिंतीच्या आकाराचे पोस्टर आहे—डब्लिनच्या हॅपेनी ब्रिज. पण शेजारची भिंत-ते-भिंत खिडकी खोलीवर वर्चस्व गाजवते. त्याद्वारे, स्मारक हाताच्या आवाक्यात दिसते. शौर्याने नम्रपणे मान हलवली. प्रत्यक्षात हात गुंबाडपर्यंत पोहोचू शकत नाही, तो गंभीरपणे म्हणतो.
स्मारकाचे तिकीट आहे, पण गावकऱ्यांना सूट असल्याने शौर्य हवे तेव्हा आत प्रवेश करतो. संध्याकाळी तो गावातील त्याच्या मित्र अंगद आणि अर्जुनसोबत बॅडमिंटन खेळतो. आता त्याची आजी त्याला सोफ्यावर बसवते. तो लहान असताना, ती म्हणते, ती त्याला दररोज संध्याकाळी स्मारकाच्या संकुलात घेऊन जायची, जिथे ती आतल्या भटक्या कुत्र्यांना खायला द्यायची. ती अजूनही असेच करते आणि शौर्या कधी कधी तिच्यासोबत येतो. म्हणूनच तो स्मारकाच्या मैदानातील प्रत्येक कुत्र्याला ओळखतो. आजी सांगतात की शौर्या पहिल्यांदा स्मारकाच्या लॉनमध्ये त्याच्या पायावर चालायला शिकला. “वहीन पर इसने चलना शोध,” ती म्हणते.
पाचव्या इयत्तेतील विद्यार्थी, शौर्याने सोशल स्टडीजमध्ये चांगली कामगिरी केल्याचे सांगितले जाते, हा वर्गातील विषय ज्यामध्ये इतिहासाचे काही भाग आहेत. “गुंबड” बद्दलची त्यांची ऐतिहासिक समज सध्या मर्यादित आहे की त्यात “राजाची” कबर आहे.
आता आजोबा ड्रॉईंग रूममध्ये शिरले. ही त्यांची वडिलोपार्जित मालमत्ता असल्याने आजोबाही आयुष्यभर स्मारकाच्या शेजारीच राहिले. ते म्हणतात, “मी लहान असताना, दिल्लीतल्या प्रत्येक घराला एक स्मारक असायलाच हवं यावर माझा विश्वास असायचा.” शौर्या गंभीरपणे पाहतो. विनंती मान्य करून, तो स्मारकाच्या खिडकीच्या बाहेर अरुंद बाल्कनीत उतरतो आणि कॅमेऱ्यासाठी पोझ देतो. त्याने शाळेच्या एका प्रकल्पाचा उल्लेख केला ज्यात त्याला घराजवळ एक झाड लावावे लागले. त्यांनी पपईचे रोपटे अर्थातच स्मारक संकुलात लावले.
